حضرت امير المؤمنين درباره شهر كوفه فرموده اين شهر ، شهر ما ، محله ما و جايگاه شيعيان است و در جاى ديگر فرمود : كوفه تربتى است كه ما را دوست دارد و ما نيز دوستش داريم ، در حقيقت كوفه شهرى علوى است و حضرت على آن را به شهر تبديل كرد . كوفه خاستگاه انديشه‌هاى ناب اسلام و حكومت عدالت‌گستر امير مؤمنان و مهد پرورش نهضتها و قيامها و گذرگاه حوادث و رخدادهاست . در طول تاريخ كوفه هيچ زمامدارى نتوانست مانند على در اين شهر به عدالت حكمرانى كند . همگام با توسعه شهر كوفه ، فرهنگ اين شهر نيز پيشرفت بسزايى كرد و در مدتى اندك به صورت مدرسه بزرگى درآمد كه در آن استادان نامى با شاگردان بسيار از خاصه و عامه در علوم مختلف اسلامى به افاده و استفاده اشتغال داشتند كه از آن ميان 22 خاندان دانشور كوفه را مىتوان برشمرد ، در واقع كوفه ، حيات علمى خود را مرهون وجود مبارك امير مؤمنان است و ترويج فرهنگ ناب اسلام توسط آن حضرت و پاسخ صريح وى به مسائل مشكلات علمى و اجتماعى مردم در زمينه‌هاى مختلف ، قضاوتهاى عادلانه حضرت در مسجد ، قرائت قرآن توسط قاريان با حضور امير مؤمنان و تصحيح اغلاط آنان ، پايه و اساس ساختار علمى كوفه به شمار مىرود . دانشمندانى كه در كوفه ظهور كرده و در زمينه علم نحو كتابهايى تأليف كردند بالغ بر 50 نفرند . 48 نفر از كوفيان در عرصه علم لغت و صرف درخشيدند و در اين زمينه تاليفات و آثار گرانقدرى به يادگار نهادند . همچنين 79 شاعر و ناظم نامدار نيز در كوفه ظهور كردند كه اشعار شيوايى سرودند . همچنين 70 زمامدار و قاضى منصب حكومت و قضاوت كوفه را برعهده داشتند و 147 نفر از اصحاب پيامبر خدا نيز در كوفه اقامت داشتند . البته آمار فوق از زمان شهرسازى كوفه تا اواخر دوران عباسى را شامل مىشود . با بررسى روحيات و عملكرد مردم كوفه در مىيابيم كه نقاط ضعف آنان بر نقاط قوتشان چيرگى دارد . نقاط ضعف مردم كوفه عبارت است از : 1 - وجود نظام قبيله‌اى بدين ترتيب كه هر قبيله‌اى كه به قدرت مىرسيد ، سريع مواضع از پيش تعيين شده را تغيير مىداد و قوانين جديدى وضع مىكرد و يا هرگاه تصميمى ميان قبايل اتخاذ مىشد ، قبيله متنفذ و قدرتمندى آن تصميم و راى را نقض مىكرد و چنين وضعى موجب مخدوش شدن خط مشى پيشين و از ميان رفتن هماهنگى و يكپارچگى مردم مىشد . 2 - تمايل به دنيا و خوى غارتگرى ، گرچه مردم كوفه ظاهرا به نام اسلام و قرآن و جهاد فى سبيل اللّه مىجنگيدند ولى در حقيقت انگيزه‌شان كسب غنايم بيشتر بود . نمونه آشكار آن ،